H NGC TRNG
LTS. 20 næm trܧc, vào næm 1975, B¡c quân tràn vào min Nam v§i m¶t trong các ÇÎnh: xóa såch biên gi§i giàu nghèo, sang hèn...Dܧi m¶t tên gi mÏ tØ, Çó là m¶t cu¶c ÇÃu tranh giai cÃp20 næm sau, vào næm 1995, Çc låi báo trong nܧc, ranh gi§i giàu và nghèo vÅn còn Çó, và có khi còn rõ ràng hÖn trܧc. Phäi chæng cu¶c ÇÃu tranh giai cÃp mà CSVN muÓn tin hành tåi min Nam Çã thÃt båi?
Nhân dÎp Ç cÆp Çn các vÃn Ç kinh t cûa ngÜ©i Vit häi ngoåi, Vit Magazine trích Çæng låi nguyên væn các phóng s¿: "T phú nhãn Vïnh Long" cûa Hà Ngc Träng trên báo SGGP thÙ bäy ngày 6-5-2026 và chuyên Ç "Dân nghèo Çô thÎ"...cûa nhà xã h¶i hc NguyÍn Quang Vinh trên báo Tu°i TrÈ Chû NhÆt ngày 14-5-1995, và bài "Nh»ng Chic xe Dream 2 Cûa Dân ñánh Giày" Ç qu Ƕc giä có th hình dung hai cu¶c sÓng và s¿ cách bit gi»a giàu và nghèo ª trong nܧc. ñ bäo Çäm tính khách quan, tòa soån gi» nguyên væn, dù cho m¶t sÓ thuÆt ng» và danh xÜng có không phù h®p v§i ngÜ©i Vit häi ngoåi.
vào tu°i 62, Çôi m¡t còn ÇÀy "thÀn khí". DÅn chúng tôi Çi khäo sát "trÆn ÇÎa" hÖn 3,000 m2 mà không r©i chic Çin thoåi cÀm tay. ñó là hình änh ông TÜ ñÙc, m¶t lão nông hin Çåi cûa xÙ Vïnh Long, ngÜ©i chû cûa vÜ©n nhãn Ƕc nhÃt vô song ª ÇÒng b¢ng min Tây Nam B¶.
ñÙng bên dòng C° Chiên, phía b© Vïnh Long nhìn qua, cù lao Bäo, cù lao Minh xanh mÜ®t mà cây trái. ThÙ ÇÃt cát cûa bÒi bãi phù sa thì Ç¥t cây gì xuÓng cÛng æn ch¡c...
y vÆy mà bên này - phía b© thÎ xã Vïnh Long - là loåi ÇÃt thÎt, có nÖi nhiÍm phèn khó lòng trÒng ÇÜ®c cây nhãn. NghÎch l thiên nhiên nhÜ l©i thách ÇÓ ngÜ©i kÏ sÜ nông nghip næm xÜa cûa TrÜ©ng ñåi hc Toulouse - Pháp. "Næm 2026 tôi xuÓng tàu Çn cäng Marseille, mong tìm m¶t b¢ng Çåi hc - ông TÜ hÒi tܪng - suy Çi nghï låi quê mình là xÙ sª ru¶ng vÜ©n, nên tôi chn vào ngành nông nghip". Næm 2026, chú TÜ tÓt nghip trª v nܧc làm giám ÇÓc nhà Nhà máy ñÜ©ng Hip Hòa (Long An). SÓ phÆn run rûi m¶t th©i gian chú sang làm t°ng thanh tra cho Hãng Shell, coi 12 tÌnh khu v¿c tØ Sa ñéc Çn Cà Mau. Cho t§i næm 2026 chú dÃn thân lÆp nghip m§i. ñn nay ª Vïnh Long, ngÜ©i ta bit Çn ông ñÙc là ông chû lò gåch Vån XÜÖng danh ting, công suÃt hàng næm trên dܧi 6 triu viên. BÃt ch®t ª vào tu°i 60, cái máu nông nghip tri dÆy, chú TÜ phá ngang lò gåch, ÇÀu tÜ trÒng nhãn ngay trên khu ÇÃt cÛ cûa lò gåch. Trong vòng ba næm sÓ tin cäi tåo, ÇÀu tÜ là 630 triu ÇÒng cho 2,700 gÓc nhãn.
Trên khu ÇÃt mÃy mÜÖi næm sän xuÃt gåch, bên dܧi toàn gåch, låi là ÇÃt thÎt, dÍ nhiÍm phèn, ông ñÙc Çã mua tØng ghe ÇÃt cát cÒn Ç° thành bÒn tròn, tÃn gåch Óng xung quanh. 40,000 ÇÒng tin ÇÃt cho mi gÓc nhãn. Thông thÜ©ng nhãn chit cành, có th b¡t ÇÀu thu hoåch tØ næm thÙ 2. NhÜng chú TÜ Çã "hy sinh" nh»ng lÙa nhãn trái tiên, Çn næm thÙ 3 vÅn tip tøc cäi tåo: nâng gÓc, c¡t nhánh, tåo dáng, thay cây yu... cây nhãn ÇÜ®c chæm sóc nhÜ là cây king, tuy nhiên Ƕng tác Çôn gÓc làm cho cây lâu bÎ lão hóa. "NgÜ©i ta nói tôi Çiên cûa, Çem vàng Ç° xuÓng sông, ngÜ®c låi tôi Çang bin ÇÃt thành vàng ÇÃy!"
VÜ©n cây æn trái ª vùng này, tÃt cä Çu phäi xÈ mÜÖng, dÅn nܧc tØ sông vào. NhÜng ª vÜ©n nhãn ông ñÙc không có con mÜÖng nào cä. Bªi lë ÇÃt này có quá nhiu gåch, rÃt dÍ bÎ lª b©, và ông ñÙc không muÓn lãng phí ÇÃt. Nên nhãn ÇÜ®c trÒng v§i mÆt Ƕ khá dày, sau th©i gian thu hoåch së c¡t bÕ nh»ng cây ª bÒn nhÕ. Thay cho vic xÈ mÜÖng dÅn nܧc, là h thÓng ÇÜ©ng Óng ngÀm v§i 15 máy bÖm Ç¥t räi rác trong vÜ©n. Nhìn b© tÜ©ng cao 2 mét chia vÜ©n nhãn làm 2 khu l§n và 6 khu nhÕ, chúng tôi có cäm giác Çang ÇÙng gi»a m¶t khu công nghip. Chi phí trä lÜÖng công nhân trong 3 næm ÇÀu trung bình là 100 triu/næm. D¿ tính së giäm xuÓng 70 triu trong næm 95. 630 triu ÇÒng sÓ vÓn ÇÀu tÜ tính Çn ht tháng 1-95 chÜa phäi là con sÓ cuÓi cùng. ChÙ TÜ d¿ chi 150 triu n»a m§i tåm °n. NhÜng Çn næm 96-97, trong Çiu kin xÃu v trái nhãn sÃy vÅn dÜ thu 450 triu ÇÒng. Nh»ng nhà kho chÙa gåch Çã bin thành nh»ng lò sÃy nhãn v§i quy mô l§n nhÃt Vïnh Long. Hin các lò sÃy trong vÜ©n cûa chú TÜ có công suÃt 70 tÃn/lÜ®t (trong thÎ xã chú còn hai lò sÃy t°ng công xuÃt 50 tÃn/lÜ®t).
Có nhiu ngÜ©i khi bÃm máy tính lãi suÃt tit kim cûa con sÓ bäy tám træm triu ÇÒng trong 4 næm, Çu cho r¢ng ông ñÙc Çã "bÕ mÒi b¡t bóng". Chúng tôi låi thÃy ª ông ñÙc m¶t lão nông Çam mê hin Çåi hóa nông nghip. Khi bän thân nhà nông là nhà quän l, am hiu khoa hc Çó së là bܧc Ƕt phá ÇÄy nhanh tÓc Ƕ phát trin nông thôn.
BÕ qua l©i khen chê, chú TÜ vÅn bܧc t§i v§i cái l cûa khoa hc, cái l cûa m¶t tình yêu v§i ÇÃt và cái l cûa m¶t quyt tâm làm giàu chân chính.