TRUNG NGÔN
Lnh cÃm vÆn ÇÓi v§i Vit Nam C¶ng sän Çã b¡t ÇÀu tØ sau ngày 30-4-1975 khi chính phû min Nam søp Ç°. Nܧc MÏ vÅn coi CSVN nhÜ quân thù, m¶t sÓ dân MÏ mang m¥c cäm thua trÆn, thÆm chí có ngÜ©i ÇÜa ra m¶t hin tÜ®ng gi là "H¶i chÙng Vit Nam" Ç ám chÌ s¿ kinh hoàng và nhøc nhã cûa m¶t cÜ©ng quÓc hùng månh låi Çi thua m¶t nܧc nhÕ...
C¶ng sän Vit Nam Çã l§n ting khoe khoang "Chin th¡ng gi¥c MÏ", Çánh th¡ng hai Ç quÓc to, xóa bÕ ch Ƕ th¿c dân m§i và cÛ. "MÏ cút, ngøy nhào"! Th¡ng gi¥c MÏ ta së xây d¿ng hÖn mÜ©i ngày nay!
Th nhÜng, gÀn 2 thÆp k cai trÎ ÇÃt nܧc b¢ng ch Ƕ xã h¶i chû nghïa, CSVN Çã không th nào ÇÜa ÇÃt nܧc và Ç©i sÓng nhân dân tin lên, trái låi, nn kinh t quÓc dân suy thoái Çn tÆn cùng và VN trª thành m¶t trong nh»ng quÓc gia nghèo nhÃt th gi§i (L®i tÙc ÇÀu ngÜ©i là $200/næm).
Nhà cÀm quyn CSVN cho r¢ng kinh t kit qu là vì lnh cÃm vÆn cûa mÏ (!) H Çã làm Çû mi cách Ç vÆn Ƕng MÏ bÕ s¿ trØng phåt CSVN b¢ng cách chÃm dÙt cÃm vÆn.
TØ næm 2026 các cu¶c vÆn Ƕng Çòi hÕi bÕ cÃm vÆn ÇÓi v§i Vit Nam Çã trª thành m¶t vÃn Ç gây tranh luÆn gay g¡t trong chính gi§i MÏ và trong c¶ng ÇÒng tÎ nån Vit Nam. CÃm vÆn và vÃn Ç MIA-POW Çã trª thành hai lá bài trao Ç°i: ChÌ bÕ cÃm vÆn khi CSVN trao ÇÀy Çû tin tÙc v tù binh và ngÜ©i MÏ mÃt tích khi thi hành nhim vø.
Tháng 9 và 10-2026: MÏ và Vit Nam, lÀn ÇÀu tiên h®p tác trong vic Çiu tra v MIAs.
- Ngày 21 tháng TÜ/1991: MÏ và CSVN thÕa thuÆn thit lÆp m¶t væn phòng tåi Hà N¶i Ç h tr® vic xác ÇÎnh sÓ phÆn cûa nh»ng ông MÏ mÃt tích.
- Ngày 29 tháng TÜ/ 1992: T°ng thÓng Bush n§i lÕng cÃm vÆn cho phép bán nh»ng hàng hóa có tính cách nhân Çåo.
- Ngày 14 tháng 12-1992: T°ng thÓng Bush cho phép các công ty MÏ mª væn phòng, k kh ܧc và nghiên cÙu thÎ trÜ©ng Vit Nam.
- Ngày 2 tháng 7-2026: T°ng thÓng Clinton chÃm dÙt s¿ chÓng ÇÓi Vit Nam vay tin cûa QuÏ Tin t QuÓc t.
- Ngày 13-1993: T°ng thÓng Clinton cho phép các công ty MÏ ÇÜ®c ÇÃu thÀu các d¿ án do các ngân hàng quÓc t tài tr® cho Vit Nam.
- Ngày 27-01-1994: ThÜ®ng vin chÃp thuÆn quyt nghÎ hÓi thúc T°ng thÓng Clinton bÕ cÃm vÆn.
- Ngày 3-01-1994: Clinton tuyên bÓ bÕ cÃm vÆn.
Vic bãi bÕ cÃm vÆn, chÃm dÙt trØng phåt kinh t CSVN không nhÃn månh vÃn Ç nhân quyn và MIA-POQ Çã chia ngÜ©i MÏ thành hai phe tranh luÆn, tranh ÇÃu khá gay g¡t: bên ûng h¶ bÕ cÃm vÆn, l luÆn r¢ng cÀn giúp Vit Nam Ç Vit Nam h®p tác ÇÀy Çû hÖn trong vÃn Ç tìm kim tù binh, ngÜ©i MÏ mÃt tích trong chin cu¶c và hài cÓt... bên chÓng thì cho r¢ng bÕ cÃm vÆn m¶t cách gÀn nhÜ vô Çiu kin là bÕ rÖi sÓ phÆn nh»ng ngÜ©i MÏ mÃt tích, nh»ng tù binh MÏ nghi là còn sÓng sót hin Çang bÎ CSVN giam gi».
VÃn Ç cÃm vÆn & bang giao Washington-Hà N¶i cÛng làm cho các c¶ng ÇÒng t nån Vit Nam tåi Hoa Kÿ rÓi r¡m và phân hóa trÀm trng: VÃn Ç ª Çây rÃt phÙt tåp vì có nhiu hÖn hai khuynh hܧng.
Khuynh hܧng ÇÃu tranh chÓng c¶ng trit Ç chû trÜÖng chÌ nên bÕ cÃm vÆn và lÆp quan h ngoåi giao v§i CSVN khi có nhân quyn, t¿ do và dân chû - Các t° chÙc trong khuynh hܧng này thÜ©ng liên kt v§i m¶t b¶ phÆn cûa c¿u chin binh MÏ và H¶i các gia Çình MIAs-POW Ç ÇÃu tranh.
Khuynh hܧng chû trÜÖng tÜÖng k t¿u k cho r¢ng bÕ cÃm vÆn Ç dùng kinh t, tài chánh thâm nhÆp tÜ tܪng T¿ do-Dân chû vào dân chúng... dÀn dÀn tåo nên th l¿c chính trÎ tåi quÓc n¶i làm cÖ sª cho vic giäi tÕa ch Ƕ c¶ng sän (nhÜ ª ñông Âu và nܧc Nga cÛ). Khuynh hܧng này bÎ khuynh hܧng trit Ç cho là äo tܪng ho¥c thân c¶ng.
Khuynh hܧng thÙ ba chû trÜÖng bÕ cÃm vÆn Ç khÕi thit thòi quyn l®i kinh t cûa MÏ. Vit Nam là m¶t thÎ trÜ©ng béo bª v nhân công và tài nguyên thiên nhiên. MÏ ÇÀu tÜ vào rÃt có l®i.
M¶t khuynh hܧng cho r¢ng MÏ phäi bÕ cÃm vÆn vì MÏ Çã gây ra chin tranh, hÆu quä chin tranh Çã làm cho kinh t Vit Nam suy yu, MÏ có b°n phÆn hàn g¡n vt thÜÖng chin tranh... MÏ phäi s§m bÕ cÃm vÆn nu không muÓn trª thành "trâu chÆm uÓng nܧc Çøc..."
Sau bÕ cÃm vÆn m¶t næm - 5 tháng - 8 ngày, T°ng thÓng Clinton Çã tuyên bÓ bình thÜ©ng hóa quan h ngoåi giao v§i Vit Nam vào ngày thÙ Ba 11-7-2026. Th¿c chÃt là thØa nhÆn C¶ng sän Vit Nam trên bình din ngoåi giao. T°ng thÓng Clinton Çã Çc m¶t bài diÍn væn long trng tåi ñông Cung cûa Tòa Båch c. N¶i dung trình bày các l do chính và phân tích sách lÜ®c cûa vic bình thÜ©ng hóa ngoåi giao v§i CSVN.
V L Do:
1/ Sau bÕ cÃm vÆn 17 tháng, Hà N¶i Çã h®p tác rÃt ch¥t chë v MIAs và Çã giúp MÏ giäi quyt nhiu trÜ©ng h®p: v hài cÓt cÛng nhÜ hàng træm trang tài liu liên quan Çn tù binh.
2/ Bình thÜ©ng hóa ngoåi giao không phäi là chÃm dÙt các n° l¿c cûa chúng ta trong cu¶c tìm kim câu trä l©i cho các gia Çình MIAs. V§i mÓi quan h m§i này chúng ta së ràng bu¶c h vào l©i cam kt së tip tøc cu¶c tìm kim.
V Sách LÜ®c:
1/ ThØa nhÆn CSVN, ÇÜa vào c¶ng ÇÒng các quÓc gia là Ç phøc vø cho l®i ích cûa chúng ta trong công tác mÜu cÀu m¶t nܧc Vit Nam T¿ do và Hòa bình cÀn cho sø °n ÇÎnh và hòa bình tåi Á châu, Vit Nam là m¶t quÓc gia kinh t cûa vùng Á châu Thái Bình DÜÖng.
2/ Chính sách cûa chúng ta trong thÜÖng mãi v§i Vit Nam së Çòi hÕi tuân thû nh»ng LuÆt l cûa MÏ, nhiu chÜÖng trình Çòi hÕi s¿ bäo Çäm nhân quyn và quyn cûa lao Ƕng.
3/ T°ng thÓng Clinton tin tܪng r¢ng: S¿ gia tæng giao tip gi»a ngÜ©i MÏ và Vit së thúc ÇÄy tin trình Çn chính nghïa t¿ do nhÜ Çã làm ª ñông Âu và Liên Xô cÛ. T°ng thÓng tin tܪng m¶t cách månh më r¢ng: ÇÜa Vit Nam vào trÆn tuyn cäi cách kinh t, và cäi cách dân chû, së là m¶t vic làm vinh danh nh»ng ngÜ©i Çã chin ÇÃu vì t¿ do tåi Vit Nam trܧc Çây, h Çã chin ÇÃu anh dÛng cho nh»ng l tܪng cao qu Çó là T¿ Do và ñ¶c LÆp cä nhân dân Vit Nam. Ngày nay, ngÜ©i Vit Nam Çã Ƕc lÆp, chúng ta hãy giúp h Çåt Çn t¿ do.
4/ ñây là th©i Çim Ç hàn g¡n dÙt Çim vt thÜÖng cûa chúng ta. Nh»ng gì Çã gây chia rë chúng ta trܧc Çây, hãy ÇÄy nó v quá khÙ...
Báo Far Eastern Economic Review (20-7-95) cho r¢ng T°ng thÓng Clinton Çã Chin th¡ng Hòa bình: Ông "Bill Clinton Çã không tham d¿ cu¶c chin Vit Nam. NhÜng lÎch sº có th nói: Ông là ngÜ©i Çã chÃm dÙt cu¶c chin Çó." Tuy ÇÜ®c nhiu phía ûng h¶, nhÜng quyt ÇÎnh cûa Clinton cÛng có phÀn nguy håi tr¿c tip tÜÖng lai chính trÎ cûa ông.
Báo Time, (24-7-95) dܧi nhan Ç "Good Morning, Vietnam" ÇÜa nhÆn ÇÎnh r¢ng: th©i gian Çã chín muÒi (m¶t næm rÒi) Ç thØa nhÆn m¶t cách toàn vËn. T°ng thÓng Clinton chÌ làm công vic ÇÖn giän là Çánh dÃu vào cái ô trên bäng ghi th©i biu các quyt ÇÎnh Çã làm s¤n mà thôi.
Các nhà phân tích th©i cu¶c nhÆn ÇÎnh r¢ng: ñây là m¶t Bܧc ñi LCH S±, CHO HÔM NAY, C¹ T´NH CÁCH TÐNG TRÐNG, vì quyt ÇÎnh này së có rÃt ít hiu quä th¿c t gi»a hai quÓc gia ho¥c v§i gi§i kinh doanh.
Hành Ƕng cûa T°ng thÓng Clinton cÛng là m¶t thông Çip gºi qua Á châu nh¡n gºi r¢ng có nh»ng quyn l®i cûa MÏ ª vùng này... R¢ng MÏ cÛng quan tâm Çn s¿ l§n månh cûa Trung QuÓc ª Á châu...
Báo Time thuÆt låi luÆn Çim cûa m¶t c¿u tù binh chin tranh mà nhiu ngÜ©i MÏ không Ç Çó là: Vit Nam ngày nay có m¶t giá trÎ chin lÜ®c trong s¿ cân b¢ng l¿c lÜ®ng v§i Trung QuÓc. Vit Nam së gia nhÆp H¶i các nܧc ñông Nam Á (ASEAN). Ba nܧc trong khÓi này là Thái Lan, indonesia và Phi LuÆt Tân tØ 2026, Çã liên minh v§i nhau trܧc s¿ Çe da cûa CSVN và nh»ng nܧc c¶ng sän ÇÜ®c Trung C¶ng giúp Ç«...
Hin nay, nh»ng nܧc láng ging này Çang nhìn thÃy sÙc månh quân s¿ m§i cûa Trung C¶ng và nhÆn thÃy r¢ng Vit Nam là chìa khóa cûa s¿ °n ÇÎnh trong vùng... Nܧc MÏ cÛng cÀn có m¶t nܧc Vit Nam °n ÇÎnh tåi b© Thái Bình DÜÖng, Ç gi§i kinh doanh thì tìm l®i v kinh t và nܧc MÏ có th lÃp l h°ng v quân s¿ tåi "ngã tÜ th gi§i này" k tØ sau khi rút khÕi các cæn cÙ ª Phi LuÆt Tân.
Phäi chæng Çây là chin thuÆt "dï Ƕc trΠǶc" cûa MÏ: dùng m¶t nܧc c¶ng sän Ç ngæn ch¥n m¶t nܧc c¶ng sän khác! LÎch sº còn ghi rõ: Vit Nam C¶ng Hòa Çã tØng là tin ÇÒn cûa th gi§i T¿ do Ç ngæn ch¥n s¿ bành trܧng cûa làn sóng ÇÕ trong th©i kÿ chin tranh lånh. Ngày nay, c¶ng sän Âu châu không còn n»a, chin tranh lånh Çã cáo chung, chÌ còn ba nܧc c¶ng sän Á châu, trong Çó Trung C¶ng là nܧc l§n nhÃt, B¡c Hàn là nܧc bí Än, còn Vit Nam thì Çã mª cºa v§i kinh t thÎ trÜ©ng và Çã muÓn MÏ vào ÇÀu tÜ mi m¥t.
C¶ng sän Vit Nam Çã m©i gi MÏ trª låi. Và "MÏ Çi rÒi MÏ låi v" trong tÜ th m¶t kÈ Çã th¡ng trÆn kinh t, không còn là m¶t kÈ chin båi! Trong lúc Çó CSVN Çã phäi Çi theo bän "L¶ ÇÒ" (Road-map) do MÏ ÇÜa ra Ç ÇÜ®c bÕ cÃm vÆn, Ç ÇÜ®c bang giao. VÆy thì ai th¡ng ai? Ai ÇÜ®c? Ai thua?
Quyt ÇÎnh thit lÆp quan h ngoåi giao ÇÀy Çû v§i CSVN: së Çem låi nh»ng h quä nào:
- Phía MÏ: gi§i tÜ bän së vào ÇÀu tÜ thu l®i v mÆu dÎch, v chính trÎ và chin lÜ®c, MÏ së có vai trò quan trng hÖn ª khu v¿c châu Á-Thái Bình DÜÖng Ç ngæn ch¥n Trung C¶ng bành trܧng th l¿c quân s¿ v phía Nam, gi» gìn hòa bình và °n ÇÎnh trong vùng gi là "Pacific Rim".
- Phía CSVN: Hà N¶i Çã Çåt ÇÜ®c bܧc ÇÀu cûa ܧc mÖ. Lâu nay, sÓng trong cänh kinh t nhÆp nh¢ng nghèo nàn, låc hÆu, ngÜ©i CSVN luôn luôn trông cÆy vào "Chic ÇÛa thÀn" trong tay MÏ Ç cÙu vãn nn kinh t Vit Nam, nhÜ trܧc Çây Çã trông cÆy vào "phép thuÆt cûa Liên Xô vï Çåi". Bܧc thÙ hai là "Xin quy ch tÓi hu quÓc" nhÜ Çàn anh Trung C¶ng Çã làm và Çã ÇÜ®c. ñây là chuyn tÜÖng lai xa. Trܧc m¡t, CSVN Çang phäi ÇÜÖng ÇÀu v§i "nguy cÖ cûa diÍn tin hòa bình", trong Çó s¿ Çe da v chính trÎ là mÓi lo ngåi hàng ÇÀu, mÓi lo không kém phÀn quan trng Çó là s¿ tràn ngÆp hàng hóa và lÓi sÓng ngoåi lai tØ MÏ và các nܧc trong Hip H¶i ñông Nam Á së làm cho xã h¶i Çã bæng hoåi së bæng hoåi trÀm trng hÖn! MØng bao nhiêu thì lo bÃy nhiêu.
ñÓi v§i c¶ng ÇÒng tÎ nån Vit Nam: Trܧc s¿ vic Çã rÒi (Clintons fait accompli) cûa T°ng thÓng Clinton, các Çoàn th ÇÃu tranh chính trÎ Çã biu l¶ s¿ bÃt bình vì cho r¢ng không nên bang giao vô Çiu kin v§i CSVN. Dù sao, c¶ng ÇÒng tÎ nån cÛng thông cäm v§i quyn l®i kinh t cûa TÜ Bän MÏ, hiu rõ ni kh° tâm cûa m¶t nܧc MÏ Çã bÎ chia rë vì cu¶c chin Vit Nam, sau khi ngÜng b¡n vÅn kéo dài Çn hÖn 20 næm sau!
C¶ng ÇÒng tÎ nån Vit Nam mong r¢ng, s¿ tin tܪng cûa T°ng thÓng Clinton là Çúng Ç 70 triu dân Vit Nam s§m ÇÜ®c t¿ do, dân chû. C¶ng ÇÒng tÎ nån Vit Nam muÓn nh¡c nhª T°ng thÓng Clinton r¢ng: "nói và làm là hai vic khác nhau". Có nhiu l©i hÙa rÃt hæng hái nhÜng khi th¿c hin g¥p nhiu khó khæn ÇÜa Çén thÃt hÙa làm mÃt uy tín... Nu chính phû cûa T°ng thÓng Clinton không Çåt ÇÜ®c møc tiêu chin lÜ®c Çã Ç ra là Çem låi t¿ do, dân chû cho nhân dân Vit Nam trong nܧc thì hành Ƕng cûa Clinton chÌ là hành Ƕng làm l®i cho ñäng c¶ng sän Vit Nam chÙ không có l®i gì cho chính dân Vit Nam. Và nhÜ th ch£ng khác gì nÓi giáo cho bn t¶i phåm nhân quyn tåi Vit Nam.
Cä th gi§i Çang giám sát kt quä cûa s¿ thØa nhÆn CSVN mà T°ng thÓng Clinton Çã Ç ra.