(PhÕng theo bài "AMERICAS GAMBLING FEVER" trên U.S. NEWS WORLD REPORT)
ñ MINH 
KÏ ngh c© båc trên ÇÃt MÏ trong vòng mÃy næm qua Çã phát trin m¶t cách nhanh chóng và månh më. SÓ tin cá cÜ®c Çã lên t§i 482 t MÏ kim trong næm 2026. Trong sÓ tin cá cÜ®c kh°ng lÒ Çó, 85% Çã xäy ra trong các sòng bài (casinos) thu¶c 27 tiu bang. Và Çiu Çáng k là Çåi Ça sÓ nh»ng sòng bài này Çu m§i ÇÜ®c xây cÃt trong vòng 5 næm qua.
V§i s¿ gia tæng Çáng k trên cûa kÏ ngh c© båc, t°ng giám ÇÓc cûa sòng bài Harrahs Casinos Çã phán quyt ÇÀy låc quan r¢ng: vào næm 2026, 95% dân sÓ MÏ së sÓng trong m¶t tiu bang v§i ít nhÃt là m¶t nhà chÙa bài. Tuy nhiên, trên th¿c t không có m¶t tiu bang nào Çã h®p pháp hóa c© båc k tØ næm 2026 và s¿ h®p pháp hóa trên së không th nào xäy ra trong m¶t tÜÖng lai gÀn Çây.
CÖn sÓt c© båc trên ÇÃt MÏ Çã làm giàu cho nh»ng nhà ÇÀu tÜ vào ngành kÏ ngh này. ñÒng th©i, nó cÛng ÇÜa ra nh»ng vÃn Ç có liên quan tr¿c h Çn Ç©i sÓng và xã h¶i cûa Hoa Kÿ.
V§i mÙc Ƕ gia tæng cûa cÖn sÓt c© båc, ni lo âu v nn an ninh và s¿ duy trì Çåo ÇÙc cûa m¶t xã h¶i væn minh cûa nh»ng nhà giáo døc và chính trÎ gia cÛng không tránh khÕi s¿ leo thang. M¶t trong nh»ng nhà chÓng ÇÓi månh më nhÃt ÇÓi v§i s¿ xâm nhÆp ác him cûa nh»ng sòng bài vào Ç©i sÓng an lành cûa nh»ng ngÜ©i công dân MÏ phäi nói Çn linh møc Tom Grey.
Tom Grey næm nay 55 tu°i, là linh møc cûa nhà th© thu¶c phái United Methodish và cÛng là c¿u Çåi úy b¶ binh trong cu¶c chin Vit Nam trܧc Çây. Ông làm vic không bit mt mÕi Ç vÆn Ƕng s¿ ÇÓi kháng låi ngành kÏ ngh c© båc trên toàn nܧc MÏ. Væn phòng làm vic cûa ông là m¶t chic xe hÖi tÒi tàn, cÛ kÏ. Nó cÛng chính là phÜÖng tin giao thông duy nhÃt cûa ông. Nó Çã cùng ông du hành kh¡p mi tiu bang trên ÇÃt MÏ, và ª mi nÖi ông dØng låi, ông kêu gi s¿ tip tay cûa nh»ng ngÜ©i khác Ç ngæn ngØa và giäm trÎ cÖn sÓt c© båc Çang trên mÙc b¶c phát. SÓ ngÜ©i tham d¿ cu¶c chin cûa ông ngày m¶t gia tæng. Tuy nhiên, ngÜ©i ta vÅn ví ông nhÜ là David chÓng låi kh°ng lÒ Goliath, không ai khác là ngành kÏ ngh c© båc. S¿ ÇÃu tranh cûa ông nhÜ Hip H¶i Liên Bang ChÓng C© Båc do ông sáng lÆp Çã lÆp ÇÜ®c nhiu chin th¡ng Çáng k. Tiêu biu nhÃt là chin th¡ng cûa nha sï Guy Clark ª tiu bang New Mexico. ñÜ®c s¿ giúp Ç« cûa Tom Grey, Guy Clark Çã th¡ng vø kin và làm Çóng cºa 10 sòng bài dܧi s¿ Çiu hành bªi nh»ng b¶ låc cûa MÏ da ÇÕ (Indian tribes). Sau vø th¡ng kin Çó, và nhiu chin th¡ng khác, Tom Gray bÎ gán cho cái tên là "ngÜ©i nguy him nhÃt cûa nܧc MÏ" bªi ngành kÏ ngh c© båc- "Our most dangerous man in America."
NhÆn thÃy s¿ gia tæng cûa cÖn sÓt c© båc và cao trào chÓng ÇÓi cûa nó, quÓc h¶i MÏ phäi lÆp ra m¶t Ñy ban ñiu tra Ç nghiên cÙu s¿ tác håi cûa nó ÇÓi v§i Ç©i sÓng tÜ nhân nói riêng, và cûa c¶ng ÇÒng nói chung. Trong sÓ nh»ng chính trÎ gia chÓng ÇÓi låi ngành kÏ ngh c© båc phäi Ç cÆp Çn hai Ùng cº viên T°ng thÓng ñäng C¶ng Hòa, Pat Bachanan và Richard Lugar. Cä hai Çu cho r¢ng c© båc së mang Çn s¿ ÇÒi trøy cûa xã h¶i.
Riêng v phÀn Bob Dole, Ùng cº viên ÇÀy hÙa hËn nhÃt cûa ñäng C¶ng Hòa, cho r¢ng nu s¿ tæng trܪng cûa kÏ ngh c© båc mang Çn s¿ thÎnh vÜ®ng chung cho nn kinh t Hoa Kÿ thì ông së không chÓng ÇÓi låi kÏ ngh này. CÛng nên ÇÜ®c bit r¢ng, trong bu°i gây quÏ cho cu¶c tranh cº cûa ông vào tháng 6 næm 2026, Bob Dole Çã ÇÜ®c Chû tÎch cûa sòng bài Mirage, Steve Wynn, ÇÙng ra bäo tr® và Çã thu vào $345,850. Trܧc th©i kÿ cao Çim cûa cÖn sÓt c© båc, nhiu ngÜ©i hÕi r¢ng tåi sao ngÜ©i MÏ låi thích c© båc?
Theo l©i giäi Çáp cûa Alexis De Tocqueville, m¶t nhà qu t¶c xÜa cûa Pháp, thì s¿ ham mê c© båc là m¶t trong nh»ng Ç¥c tính không th xóa bÕ n°i ª nÖi ngÜ©i MÏ. NgÜ©i MÏ rÃt hay Ç¥t n¥ng v cÖ h¶i trong cu¶c sÓng cûa h. S¿ chú trng này có th ÇÜ®c làm sáng tÕ hÖn qua câu nói cûa Beverly Schulheis: "M¶t ngày nào Çó tôi së th¡ng l§n." (Someday Im going to hit big). Cô Beverly Schulheis làm vic trong m¶t cºa tim bán donuts. CÙ mi bu°i sáng Chû NhÆt, cô cùng v§i cô bån cûa cô là Beverly Wagner, xp hàng Ç ÇÜ®c lên chic tàu sòng bài n°i (riverboat) mang tên Empress, Ç chÖi máy kéo tin 25 xu ª thành phÓ Joliet thu¶c tiu bang Illinois.
L©i nói cûa cô Beverly, hay nói Çúng hÖn là giÃc mÖ cûa cô, là biu hin tÜ®ng trÜng cho hàng ngàn, hàng triu ngÜ©i chÖi c© båc khác.
VÆy thì c© båc có håi hay ÇÖn thuÀn nó chÌ là m¶t trò giäi trí "lành månh" Ç làm tiêu tan Çi ni lo âu cûa cu¶c sÓng hàng ngày?
Cho Çn nay thì chÜa có m¶t dÅn chÙng rõ ràng Ç bu¶c t¶i là c© båc së ÇÜa Çn s¿ bÃt an ninh và ÇÒi trøy cûa xã h¶i cÛng nhÜ kÏ ngh c© båc có änh hܪng r¶ng Çn s¿ suy thÎnh cûa nn kinh t ÇÎa phÜÖng hay quÓc gia nói chung.
Ý kin cûa nh»ng ngÜ©i bênh v¿c cho kÏ ngh c© båc ª tiu bang Illinois cho r¢ng nn kÏ ngh này Çã thu vào 1.4 t MÏ kim qua thu l®i tÙc cho các cÖ quan hành chánh ÇÎa phÜÖng và cho ngân sách cûa tiu bang. Nu không có sÓ tin này, phía bênh v¿c, nói tip r¢ng, ngân sách cûa tiu bang së bÎ sút giäm và nhiu chÜÖng trình xã h¶i së bÎ loåi bÕ.
NhÜng theo s¿ phân tích riêng cûa John Kindt, giáo sÜ thÜÖng måi thu¶c trÜ©ng ñåi hc Illinois thì cÙ mi ÇÒng thu thu vào tØ ngành kÏ ngh c© båc thì nh»ng ngÜ©i Çóng thu phäi chi ra ít nhÃt ba ÇÒng Çô-la Ç trang träi cho vic sºa ch»a và tu b° các con ÇÜ©ng chung quanh các sòng bài. Tin trang träi cho cänh v an ninh cÛng gia tæng và chi phí cho vic ch»a trÎ nh»ng tay nghin c© båc së vÜ®t qua sÓ tin tØ thu l®i tÙc thu vào.
Sau Çây là nh»ng câu hÕi mà Ñy ban ñiu tra cûa quÓc gia phäi ÇÜa ra Ç làm sáng tÕ v s¿ änh hܪng cûa c© båc ÇÓi v§i s¿ phát trin kinh t và s¿ suy Ça cûa m¶t xã h¶i.
C BC và S PHÁT TRIN KINH T
ñiu hin nhiên trong vai trò cûa các sòng bài là s¿ Çóng góp to l§n cûa nó v phÀn thu l®i tÙc và cung cÃp công æn vic làm cho hàng triu ngÜ©i MÏ. Trong næm 2026 vØa qua, kÏ ngh c© båc Çã cung cÃp vic làm cho hÖn m¶t triu ngÜ©i và sÓ tin thu thu vào Çã lên t§i 39.9 t MÏ kim. V§i cá tính hÃp dÅn Çó, nhiu c¶ng ÇÒng thu¶c nhiu tiu bang Çã coi các sòng bài này Çem Çn cho h công æn vic làm Ç bäo Çäm s¿ sinh tÒn cûa h. V§i sÙc quyn rÛ Çó, nhiu chính quyn ÇÎa phÜÖng Çã không ngÀn ngåi cÃp giÃy phép Ç mª sòng bài cho các nhà ÇÀu tÜ v§i nim hy vng là dân chúng ÇÎa phÜÖng së ÇÜ®c chia xÈ v các l®i nhuÆn mà các sòng bài này së mang t§i. Tuy nhiên, d¿a vào bän phân tách b¢ng Çin toán do t© báo U.S. News cung cÃp Çã cho thÃy r¢ng trong 55 quÆn håt có nhà chÙa bài, nn kinh t cûa các quÆn håt vÅn không khá hÖn so v§i các quÆn khác, Çiu này chÙng minh r¢ng các sòng bài không có m¶t tác døng månh nào vào vic tin trin kinh t. Nghe Çn c© båc, hÀu nhÜ hai ch» mÀu nhim nhÃt có lë là Las Vegas. Las Vegas là thánh ÇÎa cûa nh»ng con bài. Chính vì s¿ phÒn thÎnh cûa Las Vegas mà Çã làm cho nhiu thành phÓ khác b¡t chܧc kiu mÅu cûa nó. Khác h£n v§i Las Vegas là tø Çim cûa du lÎch, các thành phÓ khác không th nào lôi cuÓn khách du lÎch tØ xa Çn các sòng bài cûa h và nu chÌ d¿a vào các tay bài båc ÇÎa phÜÖng thì hÆu quä chÌ là s¿ thÃt båi mà thôi. Theo s¿ nhÆn ÇÎnh cûa John Mitchell, m¶t kinh t gia làm vic cho công ty US Bancorp ª Portland, Oregon, thì chính nh»ng sòng bài ª các thành phÓ này là ch Ç nh»ng ngÜ©i mê c© båc luyn tÆp, Ç rÒi m¶t ngày nào Çó, h së kéo nhau Çn Las Vegas Ç thº th©i vÆn thÆt s¿ cûa h. SÓ khách du lÎch Çn Las Vegas nhäy vt tØ 21 triu trong næm 91 lên t§i 29 triu trong næm 94. Nói m¶t cách tóm gn là tác døng cûa ngành kÏ ngh c© båc ÇÓi v§i nn kinh t ÇÎa phÜÖng không ÇÜ®c Çáng k cho l¡m.
Nu ngành kÏ ngh c© båc không có tác døng h»u hiu ÇÓi v§i s¿ phát trin kinh t vÆy thì tác døng cûa nó ÇÓi v§i s¿ sa Ça cûa m¶t xã h¶i nhÜ th nào?
ñåi din cho phía bênh v¿c cûa ngành kÏ ngh c© båc là ông Frank Fahrenkopf, Chû tÎch cûa Hip H¶i C© Båc (American Gaming Association), Çã lên ting r¢ng: "ñåi Ça sÓ nh»ng ngÜ©i Çn sòng bài v§i møc Çích là Ç giäi trí chÙ không phäi là Ç æn thua Çû. Nh»ng ngÜ©i này Çu bit gi§i hån cûa h, do vÆy h có quyn l®i døng cÖ h¶i giäi trí, nu h muÓn, và không ai có quyn ngæn cän h cä."
NhÜng d¿a vào s¿ nghiên cÙu cûa nhà xã h¶i hc Rachel Volbery, Çã cho thÃy m¶t kt quä khác h£n. Næm 2026, Rachel Volberg Çã làm m¶t cu¶c thæm dò ª tiu bang Iowa và cho bit r¢ng 1.7% cûa dân sÓ Iowa m¡c phäi cÖn bnh nghin båc. Næm 1995, 4 næm sau khi tiu bang Iowa là tiu bang ÇÀu tiên cho phép sòng bài n°i hoåt Ƕng, Rachel làm cu¶c thæm dò thÙ hai và kt quä cu¶c thæm dò lÀn này Çã cho thÃy sÓ ngÜ©i nghin c© båc Çã lên t§i 5.4%. Nh»ng câu chuyn Çáng thÜÖng liên quan Çn ngÜ©i mê c© båc vÅn thÜ©ng xäy ra. TrÜ©ng h®p Çin hình nhÃt là cûa sinh viên Jason Berg. Sinh viên này Çã dùng súng b¡n vào ÇÀu Ç t¿ sát sau khi Ç låi vài hàng ch»: "Tôi Çã không t¿ chû ÇÜ®c n»a." (Im out of control). Sinh viên này Çã dùng ht sÓ tin vay n® ª trÜ©ng Ç Çánh båc và thua ht, và cái cht là giäi pháp cuÓi cùng Ç bù låi cho cÖn nghin c© båc cûa anh ta.
NhÜng Çim tác håi l§n cûa c© båc là ÇÜa Çn s¿ ly tan trong các gia Çình.
D¿a vào bän thÓng kê m§i Çây cûa giáo sÜ Henry Lesieur thu¶c trÜ©ng ñåi hc Illinois State University, ông Çã thæm dò nh»ng ngÜ©i mê c© båc ª tiu bang Illinois và Çã tìm thÃy r¢ng 26% nh»ng ngÜ©i mê c© båc nói là c© båc ÇÜa Çn ly dÎ hay ly thân trong gia Çình h; 34% cho hay h bÎ sa thäi ª sª làm vì l do c© båc; 44% cho bit h Çã æn c¡p ª sª làm Ç trä n® cho sÓ tin h Çã vay Ç Çánh båc; 21% Çã Çi Çn s¿ khánh tÆn, phá sän; 18% Çã bÎ b¡t bªi vì có liên quan Çn c© båc; 66% Çã có d¿ tính t¿ tº và 16% Çã t¿ tº.
Howard Shaffer, nhà tâm l hc cûa trÜ©ng ñåi hc Y Khoa n°i ting Harvard Çã lên ting phän ÇÓi kÎch lit chính quyn tiu bang và thành phÓ Çã quäng cáo rÀm r¶ v chÜÖng trình làm giàu qua møc x° sÓ hàng tuÀn. Theo ông nghï, quäng cáo x° sÓ cÛng nhÜ quäng cáo thuÓc lá, cä hai Çu dÅn t§i cÖn ghin, và cä hai Çu mang Çn hÆu quä khó lÜ©ng.
Và mÓi lo âu cuÓi cùng cûa mi ngÜ©i MÏ là s¿ liên h gi»a c© båc và t¶i ác. C© båc có dÅn Çn s¿ gia tæng trong t¶i ác không? Cùng d¿a vào bän phân tách b¢ng Çin toán cûa t© báo U.S. News, cho thÃy r¢ng nh»ng thành phÓ có các sòng bài Çu có s¿ tæng vt cûa t¶i ác trong khi t l phåm t¶i cûa toàn quÓc Çang giäm xuÓng. Trong 31 khu v¿c có nhà chÙa bài m§i ÇÜ®c xây cÃt trong vòng 1 næm, tÌ l phåm t¶i Çã leo thang t§i 7.7%, cao nhÃt so v§i các khu khác trên toàn quÓc.
Tuy nhiên, phái bênh v¿c c© båc cho hay r¢ng, v§i s¿ hin din cûa sòng bài và cûa du khách tØ các nÖi khác kéo Çn thì tÌ l phåm t¶i phäi giäm xuÓng bªi vì dân sÓ lúc Çó Çã gia tæng tính luôn cä các du khách.
Ai Çúng, ai sai vÃn Ç này vÅn chÜa ÇÜ®c sáng tÕ. NhÜng Çiu cÀn thit trܧc ht là phäi có nhiu cu¶c nghiên cÙu thêm v tác døng cÛng nhÜ tác håi cûa c© båc ÇÓi v§i s¿ suy thÎnh cûa kinh t và s¿ suy Ça cûa xã h¶i. Nói m¶t cách khác là cÖn sÓt c© båc ª ÇÃt MÏ Çã lên t§i th©i kÿ cao Çim, nhÜng nh»ng gì ta cÀn bit v nó vÅn còn quá ít. NhÜ linh møc Tom Gray Çã nói, khi c© båc Çã b¶c phát, khó mà kìm hãm nó ÇÜ®c ngoåi trØ vic tìm cách ngæn ngØa nó ngay tØ lúc ban ÇÀu.