ñIU QUAN TRNG NHT LI L
NH NG CHUYN CHÐA XY RA
NGUYN NINH H¼A 
B an Biên TÆp phân công tôi vit v s¿ kin và con ngÜ©i n°i bÆt nhÃt cûa Hoa Kÿ và th gi§i trong næm 2026. Anh em giao cho tôi m¶t chÒng báo cûa Hoa Kÿ và th gi§i có bài vit v Ç tài này Ç tôi tham khäo. Tôi bÕ vài ngày ra Çc ngÃu nghin nh»ng bài vª Ãy Ç tìm xem h Çã vit gì và mình nên vit nh»ng gì.
Trong nh»ng bài Çã Çc, tôi thÃy mình Ç¥c bit thích thú v§i bài (thú thÆt, chÌ hai trang ÇÀu) cûa Roger Rosenblatt trên tåp chí TIME dܧi t¿a Ç: "The Year in Review: TO BE OR NOT TO BE... WHATEVER" và xin Ç cÆp låi trong phÀn dܧi Çây.
Trong vª kÎch n°i ting Hamlet cûa kÎch tác gia ngÜ©i Anh vï Çåi vào th k 16 có m¶t câu n°i ting nhÜ sau:
"To be or not to be
That is a question."
Roger Rosenblett Çã dùng câu ÇÀu, cäi biên chút ít, Ç thành t¿a bài báo này.
Trong bài vit này, tác giä có m¶t câu thÆt hÃp dÅn, ÇÀy sÙc khám phá là: "The year 2026 was mainly notable for what it did not happen." Xin tåm dÎch: "Næm 1996 chû yu n°i bÆt bªi nh»ng Çiu chÜa xäy ra." S¿ khám phá, cái hay là ª ch tác giä cho r¢ng nh»ng chuyn chÜa xäy ra låi là nh»ng chuyn Çáng chú nhÃt.
NgÜ©i MÏ vit cái gì cÛng thÜ©ng mang s¿ kin, kin phÕng vÃn, con sÓ thÓng kê... ra mà chÙng minh, mà "back up" cho có l, theo kiu nói có sách mách có chÙng, chÙ không nói càn ra... mà không chÙng minh gì cä. TÃt nhiên, nh»ng chuyn mà Roger Rosenblatt chÙng minh cÛng không lå gì mà chính là nh»ng gì chúng ta Çu bit cä. Th nhÜng ông gom nh»ng chuyn sau Çây Ç nói r¢ng "næm 2026 chû yu n°i bÆt là nh»ng chuyn chÜa xäy ra." ñây là m¶t cái nhìn khá lå. Trong th gi§i, thông thÜ©ng khi t°ng kt m¶t næm, ngÜ©i ta thÜ©ng chn nh»ng chuyn Çã xäy ra Ç làm nh»ng s¿ kin n°i bÆt, không ai Çi chn nh»ng chuyn chÜa xäy ra là nh»ng chuyn n°i bÆt cä.
Do vÆy, cái nhìn và cách Ç¥t vÃn Ç cûa Roger Rosenblatt ÇÜ®c xem là khá lå. Khen m¶t bài vit chính trong chû Ç cûa m¶t tåp chí n°i ting và có uy tín nhÜ tåp chí TIME, khen m¶t cây bút chính cûa m¶t t© báo nhÜ TIME là chuyn "khen phò mã tÓt áo" th tôi nghï r¢ng bài vit cûa Roger có cái nhìn khác lå hÖn nh»ng bài vit t°ng kt næm 2026 cûa nh»ng k giä uy tín khác cûa nh»ng t© báo hay tåp chí có ting khác.
Chuyn ÇÀu tiên là cu¶c cách mång cûa Çäng C¶ng Hòa Çã không xäy ra. Chúng ta bit r¢ng Çäng C¶ng Hòa n° l¿c "làm cách mång" qua "Contract With America" do Bob Dole -lúc Ãy là Chû TÎch ThÜ®ng Vin- và Newt Gingrich -lúc Ãy cÛng là Chû TÎch Hå Vin- chû xܧng. Th nhÜng, cuÓi cùng "Contract with America" thÃt båi, kéo theo hÆu quä là Bob Dole thÃt båi trܧc Bill Clinton trong cu¶c chåy Çua vào tòa Båch c, và Newt Gingrich thì "vÃt vä" m§i Ç¡c cº trong cu¶c chåy Çua vào Hå Vin, và gÀn Çây càng "vÃt vä" hÖn Ç gi» "gh" Chû TÎch Hå Vin vì các vÃn Ç Çåo ÇÙc, v thu... ñiu quan trng hÖn là trong nhiu cu¶c thæm dò kin khác nhau cûa các hãng thông tÃn và báo chí khác nhau, uy tín cûa Gingrich xuÓng thÆt thÃp so v§i Clinton. Trong m¶t chØng m¿c nào Çó mà nói r¢ng næm 2026 là næm thÃt båi cûa "cu¶c cách mång" cûa Çäng C¶ng Hòa, nhÃt là qua "Contract with America."
S¿ thÃt båi này còn dây dÜa sang nh»ng næm t§i Çây vì cho dù Newt Gingrich vÅn gi» chÙc Chû TÎch ThÜ®ng Vin Hoa Kÿ, nhÜng "con h°" Gingrich thÆt khó th nào gi» ÇÜ®c phong Ƕ hùng dÛng nhÜ ngày nào.
Chuyn k Çn là chuyn vø xì cæng Çan Whitewater sau nh»ng næm tháng Çiu tra kéo dài và ÇÀy tÓn kém cÛng Çã không "hå" n°i Bill Clinton, không Çánh bÆt ÇÜ®c Bill Clinton ra khÕi gh t°ng thÓng. Thoåt ÇÀu, nhiu ngÜ©i cho r¢ng Whitewater rÒi cÛng làm cho Bill Clinton thân båi danh lit nhÜ vø Water Gate Çã tØng làm cho Richard Nixon thân båi danh lit nhÜ ngày nào. Th nhÜng, næm 2026 Çã cho thÃy r¢ng, Whitewater không mang låi hÆu quä nhÜ Water Gate.
Ông Bill Clinton còn có cái hay n»a là ông vÜ®t qua luôn chuyn gây quÏ tranh cº bÃt h®p pháp cûa Çäng Dân Chû liên quan Çn nh»ng nguÒn tin tØ nh»ng nܧc Á châu. Báo San Jose Mercury News cho r¢ng nh»ng chuyn xì cæng Çan cûa ông Clinton l§n nhÜ trái núi và nh»ng chuyn xì cæng Çan cûa Newt Gingrich nhÕ nhÜ håt cát, th nhÜng trái núi thì vÅn v»ng nhÜ bàn thåch, trong lúc Çó thì håt cát sut n»a là bay mÃt luôn. NhÜ th m§i thÃy r¢ng ê-kíp cûa Bill Clinton "giäi quyt" chuyn khó khæn, chuyn "xì cæng Çan" có vÈ "ngh" hÖn ê-kíp cûa Newt Gingrich.
Chuyn n»a là c¿u Tܧng Colin Powell không ra tranh cº t°ng thÓng và cÛng không Ùng cº phó t°ng thÓng cùng liên danh v§i Bob Dole. Nh»ng thæm dò kin trܧc Çây cho thÃy r¢ng tܧng Colin Powell là m¶t ngÜ©i có uy tín, và tuy là m¶t ngÜ©i MÏ da Çen, nhÜng ÇÜ®c dân MÏ (k cä MÏ tr¡ng) kính n. Báo chí tØng ÇÜa tin ngay cä t°ng thÓng Bill Clinton cÛng muÓn m©i Colin Powell tham gia vào n¶i các, hay Çäng C¶ng Hòa cÛng muÓn m©i Colin Powell ra tranh cº ho¥c là t°ng thÓng hay phó t°ng thÓng, th nhÜng vÎ tܧng lãnh n°i ting gÓc Phi Châu này Çã chn lÓi sÓng ngoài vòng "yên tÕa." Chuyn không ra tranh cº cûa tܧng Colin Powell tܪng Çâu Çã trª nên chuyn "không có gì Àm ï" th nhÜng thÆt là bÃt ng© khi Roger Rosenblatt låi ÇÜa ra trª thành chuyn Çáng nói trong næm 2026.
M¶t chuyn khác là nܧc MÏ Çã không tham chin tåi Bosnia, không can thip vào Burundi, Liberia, Zaire ho¥c Sudan. Trong næm 1996, MÏ cÓ tình tránh né nh»ng s¿ dính líu quân s¿ vào các quÓc gia nói trên.
Richard Jewell, m¶t ngÜ©i bÎ tình nghi sÓ 1 là ngÜ©i Çã Ç¥t bom n° tåi Th VÆn H¶i Atlanta 96, cuÓi cùng cÛng ÇÜ®c xác nhÆn là anh ta không phäi là kÈ t¶i phåm. CÛng nhÜ th, vø bom n° tung chic máy bay trên ÇÜ©ng bay sang Paris, chic TWA 800, cÛng chÜa xác ÇÎnh ÇÜ®c nguyên nhân. Hai s¿ kin này cho thÃy ngành Çiu tra cûa MÏ không "dÍ s®" hay "thÀn sÀu" nhÜ nhiu ngÜ©i tܪng.
Vào gÀn cuÓi næm 2026, vø Texaco n° ra. Vø này làm phÅn n¶ nhiu ngÜ©i MÏ da Çen và n° ra nhiu cu¶c biu tình, nh»ng l©i kêu gi tÄy chay hãng Texaco vì cho r¢ng m¶t nhà lãnh Çåo cao cÃp cûa hãng này gi nhân viên MÏ da Çen là "niggers," th nhÜng cuÓi cùng m§i rõ r¢ng ông này Çã không gi nhÜ th.
Chuyn ÇÓt nh»ng nhà th© cûa ngÜ©i da Çen tåi min Nam Hoa Kÿ ÇÜ®c bit là không phäi vic làm cûa nh»ng bigots có t° chÙc nhÜ báo chí Çã tÜ©ng thuÆt.
Vic tÃn công b¡t gi» nh»ng ngÜ©i sº døng vÛ trang tåi Montana Çã không kt thúc b¢ng nh»ng vø n° súng b¡n nhau.
Tay võ sï quyn Anh hång n¥ng v§i nh»ng trÆn Çánh knock-out ÇÓi phÜÖng lØng danh, Mike Tyson, không th¡ng n°i Evander Hollyfield mà trái låi còn bÎ Hollyfield Çánh cho tÖi tä. C¶ng trong lãnh v¿c th thao, Ƕi Chicago Bulls không Ç mÃt chÙc vô ÇÎch giäi NBA và Ƕi New York Yankees cÛng Çã không... không... th¡ng giäi World Series.
V lãnh v¿c væn hc ngh thuÆt, trong næm 2026 cÛng Çã không có nh»ng phim "vï Çåi," không có nh»ng vª kÎch hay, không có cä nh»ng chÜÖng trình truyn hình n°i bÆt... cûa næm.
Và còn rÃt nhiu chuyn không xäy ra nhÜ th trong næm qua, næm 1996. Và b¢ng nh»ng chuyn không xäy ra nhÜ th, næm 1996 Çã kt thúc 365 ngày cûa nó.
B¢ng cách lit kê hàng loåt chuyn không xäy ra nhÜ th, nhà bình luÆn Roger Rosenblatt Çã kt luÆn r¢ng "næm 1996 chû yu n°i bÆc bªi nh»ng Çiu chÜa xäy ra."
Trên Ç©i, nhiu khi chuyn chÜa xäy ra låi n°i ting hÖn nh»ng chuyn Çã xäy ra, bªi nu Richard Jewell là kÈ Ç¥t bom, máy bay TWA 800 bÎ nhóm khûng bÓ phá hoåi, Mike Tyson hå Evander Hollyfield... thì låi trª thành chuyn ít có gì Ç mà nói.